Siyah Beyaz Fotoğafçılıkta Filtreler
Açık Sarı Filtre:
Düzeltme filtresidir, az kullanılır. Ortokromatik emülsiyonlarda
maviler üzerindeki etkisi azdır. Pankromatik emülsiyonlarda hiç bir
etki sağlamazlar. Baskılarda görüntü üzerinde mavi renk karşıtı olan
kısımları daha koyu nüanslarla belirtirler. Bulutlu gökyüzü
manzaraları, sabah erken ve akşam geç saatlerde plaj ve kar manzaraları
fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. Poz değerleri üzerine etkileri
x 1.5, x 2 dir.
Orta Sarı Filtre:
Düzeltme filtreleridir. Manzara fotoğraflarının çekiminde
ortokromatik emülsiyonlarla en çok kullanılan filtrelerdir.
Ortakromatlk emülsiyonlarda renk tonlarının doğru bir şekilde çıkmasına
yardım ederler. Pankromatik emülsiyonlarda ise kusursuz bir renk tonu
değerlendirmesi yaparlar. Yeşilleri aydınlatır, ayrıntıları daha
belirli hale getirirler. Mavi rengin yoğunluğunu arttırırlar. Bulutlu
gökyüzü manzaraları, plaj ve kar manzaraları, çok renkli konuların ve
çiçek fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. Poz değerleri üzerine
etkileri x 2; x 3'dür.
Koyu Sarı Filtre:
Kontrast filtresidir. Mavi rengin çok daha kuvvetli bir şekilde
belirmesini sağlar. Kullanılma alanı daha etkili olarak orta sarı ve
açık sarı filtreler gibidir. Bütün sarı filtreler kontrastı artırırlar.
Poz değerleri üzerindeki etkileri x 3 ve x 4'dür.
Açık ve orta Sarı-Yeşil Filtreler:
Düzeltme filtreleridir. Pankromatik emülsiyonlarda manzara
fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. Orta sarı filtre etkisi
gösterirler. Yeşiller üzerindeki etkisi biraz daha fazladır. Sonuç
görüntü üzerindeki etkisi, mavilerin daha belirli hale gelmesi,
yeşillerin daha fazla açılmasıdır. Kırmızıları, özellikle sarı kapsayan
kırmızıları daha güzelleştirir. Gökyüzü manzaraları, plaj ve kar
manzaraları, bahar manzaraları fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar.
Çok duyarlı emülsiyonların portre çekimlerinde meydana gelen çok beyaz
ten rengi ve mat dudaklar verme hatasını düzeltirler. Poz değerleri
üzerindeki etkileri. x 3, x 4'dür.
Yeşil Filtreler:
Düzeltme filtresidir .Yeşil filtre bulmak zordur. Bunlar çoğu zaman
maviye çalarlar. Hızlı pankromatlk emülsiyonlarla yeşilliklerin ve
yaprakların çekiminde başarılı sonuç verirler ve bunları oldukça hoş
açık gri şeklinde yansıtırlar, kontrastı azaltırlar. Kırmızıları daha
koyu bir şekilde belirtirler. Ağaç ve bitki fotoğraflarının çekimi için
en iyi filtrelerdir. Poz değerleri üzerine etkileri x 3. x 4'dür.
Koyu Yeşil Filtre:
Yeşil filtreler için söylenenler geçerlidir.
Turuncu Filtre :
Kontrast filtresidir. Mavi rengi ve daha az olarak da yeşil rengi
emerler. Buna karşılık kırmızı ve turuncu renkleri ve bir oran
dahilinde de sarı rengi geçirirler. Ortokromatik emülsiyonlarda bir
etkileri olmaz, yalnız pankromatik emülsiyonlarla kullanılırlar.
Pankromatik emülsiyonlarla çok net ve çok parlak bir görüntü verirler.
Havanın sisli halini ortadan kaldırır ve görüşü arttırır. Mavileri ve
yeşile bakan mavileri çok koyu, sarıya çalan yeşil ve kırmızıları çok
açık renk olarak gösterir.
Bu filtreler sarı ve maviler arasındaki bütün kontrastları
belirtmek için, mavi gökyüzü manzaraları ve portre fotoğrafçılığında
cilt bozukluklarını kaybettirmek için kullanılırlar, fakat solgun
dudaklar verir. Sarı saçların rengini canlandırır, elbise renklerini
bozar. Turuncu filtreler, aşırı derecede kullanılmayacak olursa güzel
sonuçlar verirler. En büyük sakıncaları poz süresinin 4-8 kez daha
arttırmalarıdır. Bu arttırma yapılmayacak olursa kontrast fazlalaşır ve
güneşli havada fotoğraf çekildiği halde geceleyin çekilmiş gibi bir
sonuç elde edilir.
Mavi Filtre:
Kontrast filtresidir. Mavi renk ışınlara öncelik tanıyıp, kırmızı
ve turuncu renk ışınlara engel olur. Bu filtreler sarı filtrelerin tam
tersi bir etki yaparlar. Kırmızıları koyulaştırır ve mavileri daha çok
soluklaştırırlar. Gün ışığında çok az kullanılırlar. Mavi renge az
duyarlı bir emülsiyonla mavi yüzeylerin, örneğin su yüzeylerinin
fotoğrafını çekmek için kullanılırlar.
Mavi filtreler yapay ışıkta ve kırmızı renge duyarlı pankromatik
emülsiyonlarda fotoflud tipi lambaların kırmızı ışınlarını önlemek
amacıyla kullanılır. Yapay ışık altında cilt görünüşünü güzelleştirir,
dudakların kırmızılığını belirgin hale getirir, fakat mavi renkteki
gözler beyaz gibi çıkarlar. Poz değerleri üzerindeki etkileri x 2,
x3’dür.
Kırmızı Filtre:
Kontrast filtreleridir. Kırmızı ışınları ve biraz da turuncu
ışınları durdururlar, Kontrast yapmak için kullanılan bu filtrelerle
poz süresini 8-10 kez arttırmak gerekir. Bu filtreler çok özel etkiler
elde edilmek istenildiğinde kullanılmalıdır. Pankromatik emülsiyonlarla
kullanılırlar ve açık kırmızı ile Orta kırmızı renkte yapılırlar. Sonuç
görüntü üzerindeki etkileri mavi ve yeşil renkler siyah, kırmızı ve
sarı renkler açık tonda belirir. Çekilen fotoğraflarda gece manzarası,
fırtına, koyu gökyüzü ve puslu bulutlu havalar görüntüsü elde edilmek
istenildiğinde ve sisli havaya karşın çok net uzak manzara
fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar.
Siyah beyaz fotoğrafçılıkta üç temel amaçla filtre kullanılır:
• Düzeltme,
• Kontrastlık
• Pus filtreleri
Düzeltme: Siyah beyaz fotoğrafçılıkta kullanılan panchromatic
(negatif) filmler beyaz ışık içindeki bütün renklere duyarlıdır. Ancak
panchromatic filmler insan gözü gibi renkler arasındaki ışık farkını
algılayamaz.. Örneğin mavi ve mor renkler, insan gözünde yeşilden daha
koyu görünürken, film bu renklere karşı daha duyarlıdır. Siyah beyaz
baskıda mavi ve mor renkler yeşilden daha açık çıkar. Düzeltme filtresi
kullanıldığında belli renkler azaltılarak , renkler arsındaki ışıklılık
oranı insan gözüne uygunm hale getirilir. Böyle durumlarda düzeltme
filtresi olarak sarı filtre kullanmak gereklidir.
Kontraslık : Fotoğrafımıza hakim olan bir mavi ve bulutlu gökyüzü
olduğu durumlarda ise mavi renk ile beyaz renk arasındaki konrtastı
arttırmamız, beyaz bulutların daha etkileyici bir halde ortaya
çıkmasına neden olacaktır..
Siyah beyazcıların en sevdiği filtrelerden biri kırmızı filtredir.
Özellikle karelerimizde beyaz bulutlarla doku yaratan bir gökyüzü
hakımıyeti varsa, kırmızı filtresiz çekmeyiz o kareyi..
Bu anlamda Kırmızı, yeşil, sarı , turuncu filtreler hep bu kontrast
değerlerini lehimize açmak ve son baskımızın daha kuvvetli olmasını
sağlamak adına bize çekim esnasında yardımcı olurlar..
Siyah beyaz negatifle çekim yapan arkadaşlar için kısaca şu özet
bilgiyi vermek sanırım hangı renk filtreyi ne zaman kullanmalıyım
sorusuna cevap verir:
Her renk filtre kendi rengindeki ışığı içeri alırken zıt renkteki
ışıkları durdurur. Mesela Yeşil filtre yeşil renkli ışığı içeri
alırken, kırmızı ve mavi renkli ışığı keser. Bu nedenle yeşil filtre
kullandığımızda son baskıda nesnelerin üzerindeki yeşil renkli alanlar
açık çıkar.
Aynı şekilde kırmız filtreyi kullandığımızda, kırmızı ışık içeriye
girer (objektiften) , yeşil ve mavi ışık ise filtrede takılır. Bu
nedenle mavi gökyüzü son baskımızda koyu renkli çıkar, bu da beyaz
bulutlarla mavi gökyüzü arasındaki kontrastı arttırarak beyaz bulutları
fotoğrafımızda vurgulamamızı sağlar..
Pus: Deniz seviyelerinden yükseklerde ve geniş manzaraların
fotoğrafını çekerken, hava açık olsa bile , gökyüzünde perde şeklinde
bir pus oluşur. Pus havanın içindeki kuçuk toz parçacıkları ve su
buharından meydana gelir. Pus insan gözüyle görülmeyen morötesi ışık
yayar. Film morötesi ışığa çok duyarlı olduğu için pus gözle
görüldüğünden çok daha yoğun olarak fotoğrafta ortaya çıkar. Siyah
beyaz fotoğrafta pusun ortaya çıkartığı mavi ve morötesi ışıklar , pus
filtresi kullanılarak azaltılabilir. Pus filtresi olarak , morötesi
(UV) filtre, sarı ve kırmızı filtreler kullanılabilir..
